arturpalyga.blog.bielsko.pl | Artur Pa�yga

Taniec z �ydem

Wed, 16 May 2012 22:00:00 +0000

S�owo tylko o poniedzia�kowej premierze "�yda" w Warszawie. A w�a�ciwie o tym, co po premierze. A w�a�ciwie tylko o jednym wyst�pieniu zaraz po, we foyer Teatru Rampa.

Szewach Weiss, wieloletni ambasador Izraela w Polsce poprosi� o g�os. Cytuj� z pami�ci, niedok�adnie.

- Moja rodzina wyjecha�a z Polski po pogromie kieleckim. I jestem mocno poruszony, widz�c, jak to trzecie pokolenie powojenne zaczyna rozprawia� si� z tym tematem. Podkre�lam, �e my tego nie oczekujemy. Ale kiedy to si� dzieje, to jest dla nas, uwierzcie, bardzo wa�ne. To jest pokazane w tej sztuce, �e to jest sprawa mi�dzy wami, Polakami. To nie jest nasza sprawa. I to, �e o tej sprawie m�wi si� w Polsce publicznie, to jest dow�d dojrza�o�ci Polak�w, i odwagi, szczeg�lnie na tle innych pa�stw i narod�w, gdzie o tym w taki spos�b si� nie m�wi. Dlatego, prosz� wybaczy�, ale mam ochot� zata�czy� z wami i za�piewa� wsp�lnie.

No i ta�czyli�my i �piewali�my.

A poniewa� pad�y jeszcze z ust Szewacha Weissa s�owa pod moim adresem o odwadze, kt�re to s�owa s�ysz� ostatnio jako� tak dziwnie cz�sto, odwa�y�em si� r�wnie� dwa zdania powiedzie�, mniej wi�cej nast�puj�ce:

- Chcia�bym do�y� czas�w, kiedy nikt o takim spektaklu nie powie, �e jest on odwa�ny i kiedy nikt nie pomy�li o kim�, kto takie tematy porusza: "Aha, odwa�ny cz�owiek". I mam nadziej�, �e to, co robimy tutaj, do tego si� przyczyni.

O czytaniach m�odej bielskiej dramaturgii

Tue, 15 May 2012 22:00:00 +0000

Warto wyeksponowa� ten wpis z komentarza.

Damianni pisze:

Pozwol� sobie podzieli� si� wra�eniami (impresjami) na bazie ogl�danych sztuk:

"Ikaria" Anny Hazuki. Refleksja nad staro�ci�. Starzy ludzie, kt�rzy pragn� jak m�odzi by� atrakcyjni, potrzebni, ulega� idolom. Staraj� si� ale ten lot ku s�o�cu m�odo�ci nie mo�e si� uda�. Zamkni�ci w swym utraconym czasie, wzajemnie si� demaskuj� i o�mieszaj�. Czasem mia�em wra�enie, �e sztuka jest nazbyt drastyczna, �e obra�a ludzi starszych, �e staro�� jest bardziej pogodna i mo�e by� pi�kna jak z�ota jesie�. Interesujaca wydaje si� takze dialektyczna opozycja duchowo�ci i seksualno�ci. Natomiast razi�y mnie zabawy motywami religijnymi - Czy chodzi�o tu o o�mieszenie religii, kt�ra nic wa�nego nie proponuje poza og�upieniem? W staro�ci najbardziej podoba mi si�, je�li starsza osoba ma autohumor, je�li ma dystans, bo wiele rzeczy z bliska jest tragicznych a z dystansu nabiera wymiaru bardziej ulotnego (czasami komicznego-zabawowego). Mo�e tu jest szansa na pewn� udan� "ulotno��" staro�ci, kiedy b�d�c bli�ej tamtego �wiata, mo�emy po demokrytejsku u�miecha� si� z wi�kszej ilo�ci przypadk�w w tym �yciu, rozumiej�c to, co m�odo�ci jest zakryte; mo�e tu jest szansa Ikarii, �e bez polotu �y� nie spos�b, �e mimo tragiczno�ci upadk�w trzeba cieszy� si� ostatnimi promieniami s�o�ca, jak dzieci.

Sztuka Anny Czulak o Mi�dzybrodziu "�wi�ta krowa" urzeka humorem, regionalizmem, nawi�zaniem do autentycznych wydarze�. Troch� razi fakt, �e ukazani tam ludzie mimo dobrodusznej prostoty s� tak pazerni na pieni�dze, ale rozumiem, �e sztuka ma wymow� antykonsumpcyjn�. Brakuje mi jednak w ca�o�ci utworu przes�ania og�lnego - mo�na tu by�o zrobi� ciekaw� wariacj� na temat �wi�to�ci we wsp�czesnej wiejsko-miejskiej spo�eczno�ci; za wz�r tak skonstruowanej sztuki z tez� polecam autorce przeczytanie dramatu Adama Bunscha "�wi�ta czere�nia".

Sztuka Sabiny �ukawskiej "Efemeryda" zawiera interesuj�ce i mocne monologi przeplatane ciekawymi modulacjami s�ownymi. Szczeg�lnie zdominowa� sztuk� monolog kobiety - ofiary molestowania seksualnego, chocia� ten temat wydaje si� ju� nazbyt eksploatowany. �al mi by�o ma�ej dziewczynki, kt�ra siedzia�a z tat� przede mn� na widowni, sztuka stanowczo dla niej zbyt okrutna. Zdziwi�o mnie, �e sztuki (nie licz� farsy o Mi�dzybrodziu) by�y miejscami tak brutalne, ukazuj�ce piek�o relacji toksycznych, �e to akurat by�o g��wnym tematem inspiracji. Tej fascynacji ciemn� stron� zycia jestem przeciwny, bo �ycie z natury jest dialektyczne, raczej sugerowa�bym, by pisa� sztuki z tez� i �eby szuka� trudnego optymizmu metafizycznego.

Oczekuj� na sztuk� o wzrastaj�cych i wszechstronnie rozbudzonych kobietach, kt�re dojrzewaj�c szukaj� swej nowej to�samo�ci, - kim w�a�ciwie chc� by� i co w tym �yciu jest dla nich wa�nego, z czym sobie nie radz� i o co chc� walczy�, stara� si� - chc� takich portret�w kobiet w sztukach, kt�re ukazuj� meandry wzrastaj�cej kobieco�ci w ca�ej gamie relacji spo�-kult, damsko-m�skich, duchowo-cielesnych, tradycyjno-ponowoczesnych; szukajacych mimo pustoty sensu. Oczekuj� sztuki dzi�ki kt�rej b�dziemy lepsi, gotowi, by ten �wiat stara� si� uczyni� lepszym.

Szczeg�lne podzi�kowanie i uznanie dla aktor�w Teatru Polskiego, proponowa�bym tylko, aby na przysz�o�� czytanie tekst�w odbywa�o si� przy bardziej �agodnym �wietle, kt�rego ostro�� nie dra�ni�a by nadmiernie oczu czytaj�cych. Dzi�ki Arturze za nocne Polak�w rozmowy.

Doda�em nazwiska autorek. Dzi�ki za t� recenzj�!

�yd po warszawsku

Sun, 13 May 2012 22:00:00 +0000

Teatr Rampa w Warszawie zaprasza na sztuk� Artura Pa�ygi pt.

�YD

14 maja (PREMIERA) godz. 19.30

15, 16, 17, 28, 29 maja godz. 19.30

re�yseria, scenografia - Witold Mazurkiewicz

muzyka - Mariusz Bogdanowicz

asystent re�ysera - Brygida Turowska

re�yser �wiat�a - Jacek Kaczmarczyk

realizator �wiat�a - Andrzej Kulesza

solo na kontrabasie gra Mariusz Bogdanowicz

Wyst�puj�:

Anglistka - Kamila Boruta-Hycnar

Polonistka - Brygida Turowska

Ksi�dz Krzysiek - Mieczys�aw Mora�ski / Piotr Furman

Wuefista - Konrad Marsza�ek

Dyrektor - Grzegorz Mr�wczy�ski

M�oda bielska dramaturgia!

Thu, 10 May 2012 22:00:00 +0000

Weekend z m�od� bielsk� dramaturgi�!

Czytania sztuk nowych bielskich autorek na Ma�ej Scenie Teatru Polskiego w Bielsku-Bia�ej:

pi�tek, godz. 21.00
Sabina �ukawska, Efemeryda

sobota, godz. 21.00
Anna Czulak, �wi�ta krowa

niedziela, godz. 21.00
Anna Hazuka, Ikaria
-------------------------------------

Zapraszam Pa�stwa na trzy wieczory z m�od� bielsk� dramaturgi�. Trzy nowe sztuki m�odych autorek czyta� b�d� aktorzy Teatru Polskiego.

Od lipca 2011 odbywa�y si� warsztaty dramatopisarskieprowadzone przeze mnie w Teatrze Polskim w Bielsku-Bia�ej. Zaczyna�o si� od szkic�w, rozm�w, �wicze� na rozpisanie, pojedynczych scenek. Uczestnicy zaj�� sami dla siebie byli pierwszymi s�uchaczami. W ci�gu tego roku powsta�y trzy pe�ne sztuki, kt�re zostan� zaprezentowane podczas czyta� aktorskich.
Wszystkie czytania odbywaj� si� na Ma�ej Scenie. Po ka�dym z czyta� - dyskusja.
-----------

Sabina �ukawska pracuje jako sprzedawczyni w hipermarkecie Tesco. Uko�czy�a Kurs Tw�rczo�ci Scenicznej w Teatrze Polskim w BB i roczne warsztaty dramatopisarskie u mnie. Statystuje w spektaklu "Mistrz i Ma�gorzata story".

Fragment "Efemerydy":

nienawidzi�am jak dawa� mi kieszonkowe, wtedy znaczy�o, �e przyjdzie. Przychodzi�.
Za te pieni�dze kupowa�am mamie prezenty na urodziny. Zreszt� to i tak by�y jej pieni�dze, bo on nie
pracowa�. Od dw�ch lat nie brali go ju� nawet na budow�. Po tym jak nietrze�wy spad� z rusztowania.
Od dw�ch lat przychodzi� cz�ciej. Reszt� zanosi�am do ko�cio�a, jakbym mia�a poczucie...

czy kundel suka to te� kundel?

bez zarzutu
bezbarwna
bez trudu
bezsilna
bez winy
bezg�o�na
bez wzgl�du na
bezkszta�tna
bez przerwy
bezpowrotna
bez umiaru
bezradna
bez opor�w
bezu�yteczna
bez dna
bezp�atna
bezrybie

wiedzia�a� mamo, od pocz�tku wiedzia�a� prawda?

dlaczego mamo?
DLACZEGO?

- nie wiem, dlaczego nie lubisz pelargonii, to takie �adne kwiatki?

wlewa�am do nich co si� da�o, siki, herbat�, p�yn do naczy�, na razie, to by�a moja jedyna kara jak�
potrafi�am im wymierzy�. Jedyna, na jak� by�o mnie sta�.

----

Anna Czulak mieszka w Mi�dzybrodziu Bialskim. W�a�nie zdaje matur� w LO im. Wyspia�skiego. Uko�czy�a Kurs Tw�rczo�ci Scenicznej i przez rok chodzi�a na warsztaty do mnie.

fragment "�wi�tej krowy":

KOBIETY: Cho� tyle jest w �wiecie miejsc
pewnie pi�kniejszych ni� to
to zawsze powraca� chcesz
do mi�dzybrodzia

gdzie g�ry woda i las
tak przyci�gaj� wci�� nas
tutaj nam mieszka� tu �y�
przez wszystkie dni

(ref)
przyjed� tu, do mi�dzybrodzia
tu przywita pi�knie ci� s�o�ca blask
stary �ar k�ania si� co dzie�
i jeziora srebrny blask kusi nas

DYRYGENT: Chwila przerwy drogie panie i zaraz druga cz��.

KRY�KA: Mary�ka co �e� taka nie wyspana?

MARY�KA: Jo niewyspana ?

KRY�KA: Trochem �em jest zm�czono , bo Staszek mi chrapo� w nocy .

MARY�KA: Ty te� �e� jest jako� niemrawo.

KRY�KA: Ja zm�czona robot� , to si� nazywa kobieta pracuj�co, remanent w sklepie wczoraj mia�am.

MARY�KA :A Stworowej czemu dzi� nie ma?

KRY�KA: Staszka czemu Stworowej dzi� nie ma?

ZO�KA: A no nie wiem.

MARY�KA: Mo�e jej si� co sta�o?

KRY�KA: Co by si� Stworowej mog�o sta�?

MARY�KA: Bo ja �em j� widzia�a wczoraj w nocy na dzia�ce Kadubickich.

KRY�KA: A co �e� ty tam wczoraj w nocy robi�a?

MARY�KA: Staszka �em szuko�a bo popi� wieczorem.

KRY�KA: Popi� i �e� go na dzia�ce Kad�ubickich szuka�a ? Co� Pani B�asiakowa tu kombinuje.

MARY�KA: Ja nic nie k�binuje. Nie bede sie wam t�umaczy�,bo t�umacz� si� winni.

(wszystkie kobiety spogl�daj� na mary�ke)

KRY�KA: My pani o nic nie podejrzewamy przecie�.

KOBIETY: W�a�nie, w�a�nie.

KRY�KA: Na naszej wsi si� przecie� nic nie dzieje w ko�cu ,Polska wie� zaciszna ,polska wie�

spokojna . O co by my mog�y pani� tu podejrzewa�?

KOBIETY: W�a�nie, w�a�nie.

DYRYGENT: No no koniec przerwy zaczynamy. P�niej b�dzie czas na pogaduszki.

(kobiety zaczynaj� �piewa�)

KOBIETY: Dziewczyn� za r�k� we�

brzegiem jeziora si� przejd�
bo jak ju� zakocha� si�
to w mi�dzybrodziu

latem przyci�ga �agli szum
zim� ci� kusz� stoki g�r
i wszystko to mo�esz mie�
gdy tylko chceeeeeeeeesz

(ref)
przyjed� tu, do mi�dzybrodzia
tu przywita pi�knie ci� s�o�ca blask
stary �ar k�ania si� co dzie�
i jeziora srebrny blask kusi nas

(wchodzi ksi�dz kobiety przestaj� �piewa�)
------------------------

Anna Hazuka pisywa�a recenzje teatralne, pracowa�a jako kasjerka w kinopleksie, a teraz jest pracownic� administracyjn� Teatru "Banialuka". Sztuk� zacz�a na warsztatach z Paw�em Demirskim, kontyunowa�a przez rok u mnie.

fragment "Ikarii"

JÓZEFA: Nie wiem, nie wiem jak to b�dzie. Takie to g�upie czasy. �e babcie zostaj�

matkami w�asnych wnuk�w. C�rka nie ma czasu na macierzy�stwo. Tak p�dzi. Jak zajdzie

w ci��, wyrzuc� j� z pracy. Zreszt� teraz nikt ju� dzieci nie rodzi. Co to za �wiat? Poza

tym i tak jest ju� za stara na naturalne macierzy�stwo. A mi si� nudzi. Tak mi m�wi. �e nie

mam nic do roboty. I �e ci��a dla mnie to �aden problem. �e pochodz� z brzuchem dziewi��

miesi�cy i przypomn� sobie, jakie to mi�e uczucie. �e mnie to odm�odzi. Tak mi m�wi. �e

stan� si� m�odsza. No to jad�. Do tego Bia�egostoku. A wcze�niej mia�am kuracj� u takiego

jednego bioenergoterapeuty. Jest naprawd� �wietny. Mia� mnie podreperowa� od �rodka.

�eby dzieci�tko, kt�re zaraz b�dzie we mnie, mia�o si� dobrze. I �eby mnie nie wyssa�o za

bardzo. Wiedz� pa�stwo, �e dzieci w brzuchach to paso�yty? To st�d te wszystkie anemie

u kobiet w ci��y. A ja nie mog� se pozwoli� na �adne anemie. Czy inne chor�bska. Za bardzo

kocham �ycie.

TRUPKI M�ODYCH:

Bo na dziecko to nie czas

Dziecko spycha w ciemny las

I z wy�cigu si� wypada

No i co? I dupa blada.

A wi�c babciu prosz� ci�

Zajd� mi w ci��e - wybaw mnie!

JÓZEFA: No i wiecie pa�stwo, co mnie najbardziej martwi? �e jak b�d� w ci��y, to ta

ci��a b�dzie zagro�ona. Ja ju� nie jestem najm�odsza. I nie wiem, jak wytrzymam le��c ca�e

dziewi�� miesi�cy. Ja tak uwielbiam wychodzi� do ludzi. Je�dzi� na dancingi. Pi� malutkie

drinki. Od czasu do czasu zapali� papieroska. Ale co? Nie po�wi�cisz si� dla mnie - si�

mnie pyta. No to co mam powiedzie�? �e mam j� w dupie. �e za mnie nikt nie rodzi� dzieci?

�e najch�tniej spra�abym j� na kwa�ne jab�ko za takie durne pomys�y? �ebym ja mia�a se

robi� na stare lata in vitro?! Teraz - w�a�nie teraz, kiedy nareszcie mam czas na w�asne

przyjemno�ci? Nie powiem jej tak. Oczywi�cie, �e jej tak nie powiem. To moja c�rka. Jakby

nie dawa�a mi pieni�dzy nie mia�abym za co �y�.

Zapraszam!

Dla odmiany notka o niczym

Wed, 09 May 2012 22:00:00 +0000

Pisz� jak maszyna. Ci�gle co�. Kiedy kto� mnie pyta, co pisz� teraz, nie mam poj�cia, co powiedzie�. Bo jest tego tyle.

A jednocze�nie opieram si�, zwalniam jak mog�.

Sp�r by� bezsensowny, naprawd� szkoda czasu, a� przykro. Postanowienie - na drugi raz nie wik�a� si� w dialogi w komentarzach!

Notka mia�a sens. Jedyny po�ytek z tego wszystkiego to utwierdzenie si�. Ale to nie jest a� tak istotne. Istotne jest wtedy, kiedy kto� konkretnie jest krzywdzony. Sorry, ale to jest te� moje zadanie.

�mieszne i smutne, �e to ja ich w rezultacie opisz�. Nale�y zrobi� co si� da, �eby tej przewagi nie nadu�y�.

Spotkanie w ogrodzie. Wszyscy doszli�my do wniosku, �e P. nie jest nikomu z nas do niczego potrzebne i nikt si� nie poczuwa. BB jest spraw�, jest problemem, jest Miejscem.

Deifinitywnie przesta�em nad��a� z odpisywaniem na maile. Co w sumie jest niemoralne, bo na g�upi� notk� blogow� czas si� znajdzie. Przepraszam, nie jestem �wi�ty.

S� takie notki, jak sny - o niczym, w postaci fleszy, strz�p�w, niby porz�dkuj�ce co�, jakie� wra�enia.

3.01. Kapie. Nie ma gwiazd. Pies w�a�nie zasn��.

BB podw�jnie w finale

Tue, 08 May 2012 22:00:00 +0000

Warto zauwa�y�, �e po�udniow� Polsk� reprezentuj� w finale trzy teatry - krakowska �a�nia Nowa, wa�brzyski Teatr Dramatyczny i Teatr Polski w Bielsku-Bia�ej.

Pozwol� sobie te� nie�mia�o zwr�ci� uwag�, �e Bielsko-Bia�� opr�cz Teatru Polskiego reprezentuje warszawska "Niesko�czona historia" - oratorium z �ycia bialskiej kamienicy przy Ko�ciele Opatrzno�ci Bo�ej, McDonaldsie i Centrum Pogrzeb�w.

Fina� 18. Og�lnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Wsp�czesnej

W dniach 4-6.05.2012 r. odby�y si� obrady Komisji Artystycznej 18. Og�lnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Wsp�czesnej w sk�adzie: Jacek Sieradzki (przewodnicz�cy), Joanna Jopek, Agnieszka Michalak, Kalina Zalewska, Piotr Grzymis�awski, Andrzej Lis, Marcin Zawada.

Do I etapu Konkursu zosta�y dopuszczone 104 inscenizacje teatralne.

Do fina�owego II etapu Konkursu Komisja Artystyczna zakwalifikowa�a 12 spektakli:

1. Apokalipsa Agaty Dudy-Gracz, re� . Agata Duda-Gracz, Teatr im. Stefana Jaracza w �odzi,

2. Cia�a obce Julii Holewi�skiej, re�. Kuba Kowalski, Teatr Wybrze�e w Gda�sku,

3. Genera� Jaros�awa Jakubowskiego, re�. Aleksandra Pop�awska, Marek Kalita, Teatr IMKA w Warszawie,

4. Joanna Szalona; Kr�lowa Jolanty Janiczak, re�. Wiktor Rubin, Teatr im. Stefana �eromskiego w Kielcach,

5. Komornicka. Biografia pozorna Weroniki Szczawi�skiej i Bartka Fr�ckowiaka, re�. Bartek Fr�ckowiak, HOBO Art Foundation, Scena Prapremier InVitro w Lublinie, Teatr Polski w Bydgoszczy,

6. Niesko�czona historia. Oratorium na 30 Postaci, Ch�r, Orkiestr� i Suk� Az�. Artura Pa�ygi, re�. Piotr Cieplak, Teatr Powszechny im. Z. Hübnera w Warszawie,

7. Sprawa operacyjnego rozpoznania Zbigniewa Brzozy, re�. Zbigniew Brzoza, Teatr Wybrze�e w Gda�sku,

8. �wiadectwa wzlotu upadku wzlotu wzlotu wzlotu upadku i tak dalej Antka Kochanka pilgrim/majewski, re�. Sebastian Majewski, Teatr Dramatyczny im. J. Szaniawskiego w Wa�brzychu, Wydzia� Aktorski wroc�awskiej filii Pa�stwowej Wy�szej Szko�y Teatralnej w Krakowie,

9. W imi� Jakuba S. - Paw�a Demirskiego, re�. Monika Strz�pka, Teatr Dramatyczny m.st. Warszawy im. G. Holoubka w Warszawie, Teatr �a�nia Nowa w Krakowie,

10. Wnyk - Roberta Jarosza, re�. Bogus�aw Kierc, Opolski Teatr Lalki i Aktora im. Alojzego Smolki,

11. Zbrodnia - Micha�a Buszewicza, re�. Ewelina Marciniak, Teatr Polski w Bielsku-Bia�ej,

12. �ycie seksualne dzikich - Marcina Cecko, re�. Krzysztof Garbaczewski, Nowy Teatr w Warszawie.

oraz 3 teksty dramatyczne:

1. Zaginiona Czechos�owacja Ma�gorzaty Sikorskiej-Miszczuk,

2. Allegro moderato Szymona Bogacza,

3. �zy Ronaldo Paw�a Kamzy.

Twarz podbeskidzkiego goorala

Thu, 03 May 2012 22:00:00 +0000

Jako intelektualny biegunkowicz w paroksyzmie nienawi�ci przytocz� w ramach podsumowania wpis goorala, aktywnego w dyskusjach Podbeskidzianina. Ciekawy jestem naprawd�, ilu z ko�a mi�o�nik�w Podbeskidzia podpisa�oby si� pod tym wpisem, gdyby nie fakt, �e kwalifikuje si� on ju� do prokuratury

gooral2012-05-03 21:33:29 ile razy mo�na udawadnia�, �e nie jest si� wielb��dem ? nie dociera ?, to w d... mam ca�� l�sko�� !! dla mnie ob� w �wi�toch�owicach to ma�o za krzywdy wyrz�dzone podczas II w�. �l�sko�� to wydmuszka i wyrzut sumienia, je�eli ma by� obrazem ideologii '�l�zakowskiej'. W takim wypadku '�l�sko��' trzeba t�pi� i obna�a� bo jest zagro�eniem, wi�kszym obecnie niz by�a za czas�w naszych dziadk�w. W BB '�l�sko��' zaorali�my g��boko i mam nadziej�, �e na zawsze, a ze '�l�zakowcami' poradzimy sobie po swojemu....

Deklaracja bielszczanina

Tue, 01 May 2012 22:00:00 +0000

Bielsko-Bia�a to wi�cej ni� Podbeskidzie. Podbeskidzie to idea, kt�ra ��czy pewn� grup� mieszka�c�w tego miasta - grup� ani najliczniejsz�, ani reprezentatywn�, ani najm�drzejsz�, ani najwa�niejsz�. To ko�o mi�o�nik�w by�oby mi�� sk�adow� bielskiego patchworku, gdyby nie z�eraj�ca je ksenofobiczna, krzywdz�ca niech�� do �l�ska i �l�zak�w usprawiedliwiana na tysi�c sposob�w, kt�ra wydaje si� obecnie najbardziej trwa�ym spoiwem tego towarzystwa.
Bielsko-Bia�a jest miastem �l�sko-ma�opolskim i to jest ciekawsze, bogatsze, wi�ksze ni� Podbeskidzie.

Wykluczeni przez Podbeskidzian �l�zacy i ich historie to te� Bielsko-Bia�a.

Je�li Podbeskidzianie mieszkaj� w Bielsku-Bia�ej, to nie znaczy, �e bielszczanie mieszkaj� na Podbeskidziu.

Jestem bielszczaninem, nie Podbeskidzianinem.

Mieszkam w Bielsku-Bia�ej. Nie mieszkam na Podbeskidziu.

M�j kolega jest �l�zakiem z Bielska

Sat, 28 Apr 2012 22:00:00 +0000

Co nowego? Pod teatr regularnie przyje�d�a policja lub stra� miejska i
pilnuj� w trakcie spektakli na wypadek ewentualnych atak�w antysemit�w...
przepraszam, anty�l�zak�w. Jeszcze tak nie mieli�my.

Zaskakuj�ca rozmowa ze starym kumplem w nocy, w taks�wce.
Rozmawiamy o awanturze wok� „Mi�o�ci w Koenigshutte" i nagle wyznanie:

- Ja pochodz� z Bielska i moja rodzina pochodzi z Bielska. Jeste�my
�l�zakami. Ja jestem �l�zakiem, Artur.

- Znam ci� od dwudziestu lat i nigdy tego nie m�wi�e�.

- Bo by mnie wszyscy zakrzyczeli. Napadliby na mnie. Wol�
nie m�wi�. Ale ja jestem �l�zakiem.

Ci, kt�rzy by zakrzyczeli, czyli grono wsp�lnych znajomych
to ludzie albo urodzeni w przer�nych miejscach gdzie� w Polsce, albo urodzeni
tu, ale rodzice przyjechali gdzie� z Polski, albo z okolicznych wiosek, albo
mieszkali w Straconce, w Lipniku, w Mikuszowicach Krakowskich.

On nawet nie by� na tej sztuce, ale sam fakt, �e wie, �e
taka jest i �e si� o niej dyskutuje, wywo�a� to wyznanie i to, �e po dwudziestu
latach dowiedzia�em si�, �e m�j kolega jest �l�zakiem.

I co? To �le? Podbeskidzianie powiedz� - �le! St�umi� w
zarodku! Oto do czego prowadz� nieodpowiedzialni, po�al si� Bo�e, arty�ci! �e
si� hydra odradza! Wynocha! �l�zacy precz z Podbeskidzia!

Coraz gorzej toleruj� t� wrogo��, pogard� i niczym, ale to
niczym nie uzasadnione poczucie wy�szo�ci Podbeskidzian wobec �l�zak�w.
Krzyczenie pod teatrem „Precz ze �l�zakami" nie r�ni si� specjalnie od „Precz
z �ydami". To idiotyczne i wkurwiaj�ce poczucie wy�szo�ci jest tym samym
poczuciem wy�szo�ci, co zawsze, u wszystkich rasist�w, zdobywc�w,
kolonizator�w, i zawsze wynika z kompleks�w, strachu, niezrozumienia. Te wszystkie g�osy na forach, w kt�rych na przer�ne akrobatyczne sposoby pr�buje si� zatrze� histori�, i tak obr�ci� kota ogonem, �e Beskid �l�ski ma swoj� nazw� od �l�skich g�rali, a �l�scy g�rale zostali tak nazwani przymusowo. �e Bielsko nigdy nie by�o
�l�skie, bo silny krakowski o�rodek - Bia�a tak promieniowa� kulturalnie i
cywilizacyjnie. �e �l�skie ��to-niebieskie barwy i �l�ski orze� w herbie Bielska wcale nie �l�skie, tylko wroc�awskie, a Wroc�aw to, wiadomo, nawet je�li, przyznajmy to z b�lem, �l�sk, to jednak taki lepszy, nie�l�ski, bo t� wstr�tn� gwar� nie m�wi�. �e po utworzeniu Bielska-Bia�ej powsta�a nowa jako�� uniewa�niaj�ca �l�sko�� Bielska, ale nie uniewa�niaj�ca ma�opolsko�ci Bia�ej. Itd itp.

Podbeskidzko�� przecie� ma w sobie co� fajnego, co� dobrego, co warto piel�gnowa�,
co powoduje, �e ludzie identyfikuj� si� z miejscem, w kt�rym mieszkaj� i
poczuwaj� si� do wsp�lnoty i nikt nie powie, �e to nie jest ok. Ale kiedy
wyra�nie zaczyna si� to wyradza� we w�asn� karykatur� i przypomina� antysemick�
propagand� i zamienia� si� w pa�k� do ok�adania si� z pa�karzami ze strony
przeciwnej i przy okazji z wszystkimi, kt�rzy stan� na drodze, to dzi�ki, z
takiego Podbeskidzia si� wypisuj�. I z g�ry serdecznie dzi�kuj� za wszystkie
�yczenia w rodzaju: krzy� na drog�.

Trup w Ermita�u

Mon, 23 Apr 2012 22:00:00 +0000

Podobno studenci z ca�ej Rosji wchodz� do Ermita�u bezp�atnie.

Wszyscy ci, o kt�rych s�yszeli�cie w zwi�zku z histori� sztuki, s� tutaj. Wisz�. W jakiej� niezmierzonej liczbie. W jakiej� niezliczonej ilo�ci komnat. Obrazy, obrazy, obrazy. Ogrom obraz�w. Carowie imponowali zbiorami swoimi. Angloj�zyczna przewodniczka oprowadza nas przez trzy godziny, a ledwie skrawek lizn�li�my i to szybko, szybko. Zosta�em potem sam. Ca�y dzie�. Do osiemnastej.

W zeszycie chaotyczne notatki.

Przy wej�ciu - g�owa barbarzy�cy. Barbarzy�cy zawsze zostan� w wej�ciu. Nawet je�li zwiedz� wszystko, przelec�. Imponuj�ca g�owa barbarzy�cy. Kt�ry nie wejdzie do �rodka. Nigdy. Nawet je�li wejdzie. Tak przynajmniej w intencjach, jak s�dz�, postawienia barbarzy�cy w wej�ciu.

Tu, podobnie jak w Dre�nie, jak w poczdamskim Sans Souci - pot�ga pa�stwa = du�o sztuki. U nas - Wawel, pot�ny Zygmunt Stary, z�oty wiek - wtedy Kochanowski i inni, muzyka i teatr - i sztuka wawelska.

Nago��, seks, krew, okrucie�stwo i wszystko, w co cz�owiek wierzy�, co mia� za pi�kne, straszne, wa�ne - na tych obrazach tych Tycjan�w, van Dyck�w, Rafael�w, Giott�w, Rubens�w, Rembrandt�w etc. etc.

T�umek przed Leonardem. Jego dwie Madonny. Wszyscy robi� zdj�cia. Jego Matka Boska to ma�a dziewczynka u�miechni�ta �adnie z nieproporcjonalnie wielkim, gigantycznym bobasem na r�kach. Jak�e� nielogiczne, niezrozumia�e i dziwne. Male�ki Jezusek -bobas gigant. Leonardo tak jak Picasso, a raczej Picasso tak jak Leonardo kunszt posiad� niek�amany i niezaprzeczalny po to, aby deformowa�.

B��dz� w komnatach. Przypadkiem trafiam do najni�szych. A tam... Kt�ry wszystko widzia�, a przejrza�... Czasy Gilgamesza! Tablice przedziwne z dziwnymi znaczkami.

Znudzona babcia pilnuje dw�ch sal mezopotamskich. Kiedy zagl�da do tabliczek z pismem klinowym, dotykam, g�adz� palcami p�askorze�by z czas�w kr�la Aszurnasirpala. King and his god. B�g stoi za nim. Wygl�da tak samo jak on, na wz�r i podobie�stwo, tylko �e ma skrzyd�a.

Asyryjscy bogowie nosz� damskie torebeczki.

Kiedy pani do mnie, ja do drugiej sali, gdzie sumeryjskie, akadyjskie tabliczki. Ile� lat odszyfrowywano te znaczki! Ile� pracy, aby dowiedzie� si�, �e to kwity, paragony, rachunki z hipermarketu, wydruki z bankomatu, polecenia zap�aty. Tajemniczym szyfrem odczytywanym przez dwadzie�cia pi�� lat, zapisano, �e tyle a tyle byd�a dostarczono do �wi�tyni, takich to a takich rodzaj�w za tak� zap�at�. A ten drogocenny u�amek, glina wypalona sprzed tysi�cy lat, to kwit transportowy.

My�l - pismo w za�o�eniu by�o wy��cznie u�ytkowe. Literatura to efekt uboczny.

U�ytkowe s� te� wszak ryte w kamieniu modlitwy. Modlitwa do bog�w nocy pismem klinowym wybita na wieczno�� na kamieniu.

Jest zbi�r wypracowa� szkolnych z nieistniej�cej ju� cywilizacji. Szkolne teksty - cz�sto jedyne no�niki dawnych opowie�ci.

�wi�te drzewo. Zawsze by�o �wi�te drzewo.

Na witce kap�ana z p�askorze�by sprzed trzech tysi�cy lat - zosta�a czerwie�. Czerwie� te� w jego w�osach. Wszystko to skrzy�o si� kiedy� kolorami. Kolory zjad� czas. Z czego by�a czerwie�, �e jej nie prze�kn��??

Sala egipska. Darek zwraca� mi kiedy� uwag�, �e Egipcjanie symetrycznie malowali tylko niewolnik�w. Ludzie wolni malowani byli z profilu. S�ynny egipski profil z tu�owiem widzianym z przodu. Tu, na wielkich sarkofagach wykradzionych z podziemi i z piramid wida�, �e symetrycznie, en face, malowali te� zmar�ych. To, co �ywe, jest w ruchu. W ruchu jest g�owa, nogi, r�ce - dlatego z profilu, niesymetrycznie. Tu��w nie.

Przewodnik obja�nia grupie: - Egipski sarkofag to jak nasza rosyjska matrioszka.

W szklanej gablocie - trup. Wyci�gni�ta z sarkofagu, odwini�ta z banda�y zawarto�� - mumia. Pisz�, �e pan nazywa� si� Pa Di Ist. Le�y sobie w przykurczu. Przypomina ludzi w �pi�czce, tylko ten jest w �pi�czce od tysi�cy lat. Przykryli mu szmat� przyrodzenie. Gdyby m�g� przewidzie� kt�ry� z jego kap�an�w-wr�bit�w, �e trup jego na jaw wyci�gni�ty, nagi z piask�w Egiptu przyw�druje na pokaz w carskim Petersburgu, a potem w radzieckim muzeum w Leningradzie, i zn�w w Petersburgu, mo�e by si� raczej spali�.

W�osy �onowe Marka Aureliusza

Mon, 23 Apr 2012 22:00:00 +0000

Wyrze�bili w kamieniu w�osy �onowe cesarza. C� za zgorszenie! C� za obraza widz�w oraz majestatu! I powiem wi�cej, ale po cichutku. Pod w�osami �onowymi jest kamienny... fuj...., a poni�ej moszna. Cesarzu, cesarzu, m�dry Marku Aureliuszu, jak mog�e� na to pozwoli�! U nas w Bielsku-Bia�ej Neptun swojego ...fuj... musi skrycie �ciska� w d�oni za plecami. Wi�c przyzwoicie. Nie to co ci poganie. A jeszcze postawili tego nagiego Marka Aureliusza w pi�knej, przepysznie zdobionej sali Ermita�u. Tysi�ce ludzi codziennie chodz�, ogl�daj�. Dzieci. Ma�e dziewczynki. Fuj nad fuje!

W og�le mn�stwo w tym Ermita�u dowod�w na zwichrowanie i degeneracj� artyst�w wszystkich czas�w. Na przyk�ad kto i po co �mia� wyrze�bi� takie dziwactwo, jak �pi�ca hermafrodyta. Patrzysz, niby kobieta, ju� pal licho, �e naga, to ju� wiemy, �e ci zbocze�cy szacunku dla cia�a ludzkiego nie mieli nigdy (swoj� drog� wiecie, �e przedstawienie nagiego Chrystusa na krzy�u, co nast�pi�o po raz pierwszy oko�o 1000 roku, te� by�o zgorszeniem? wcze�niej przedstawiano go jedynie na tronie, jako w�adc� w pi�knych szatach, a znak krzy�a by� bez postaci ludzkiej), ale podchodzisz bli�ej i widzisz, �e ta kobieta ma mi�dzy nogami... fuj.... i moszn�.

A Grecy jakie �winie! Zrobili sobie na przyk�ad waz� zdobion� w hetery ta�cz�ce ze sztucznymi ... fuj... Nie �artuj�! Jest w gablocie w Ermita�u, sala ze sztuk� starogreck� - kur.. ta�cz�ce z fujami, 515 rok p.n.e. �wi�skie �r�d�a Unii Europejskiej, ot co!

Przyjecha� Archangielsk

Sun, 22 Apr 2012 22:00:00 +0000

Jednego dnia w BB bra�em udzia� w trzech dyskusjach - o duszy polskiej na Kongresie Kultury Szkolnej, o zarz�dzaniu kultur� w BB - w Ksi��nicy Beskidzkiej i o Heglu na spotkaniu filozoficznym. Na jednej - po spektaklu "Mi�o�� w Koenigshutte" w Teatrze Polskim by�em jako przys�uchuj�cy si�. Nazajutrz natomiast o�miogodzinna podr� do Lublina i rozmowy z Ukrai�cami o wsp�lnym spektaklu o rzezi wo�y�skiej i o�miogodzinny powr�t do BB. A dzi� - rajd rowerowy, przejechali�my z Jasiem 38 kilometr�w plus 8 km z domu na miejsce startu i z powrotem. Nie jestem w stanie tego wszystkiego zrelacjonowa�, maj�c na g�owie m.in.:

1. Poprawianie tekstu o Krwawej Niedzieli.

2. Pisanie scenicznych �ywot�w �wi�tych wg Piotra Skargi.

3. Pisanie tekstu o rzezi wo�y�skiej.

4. wymy�lanie scen do "Amadeusza" w BB.

5. pisanie tek�cik�w do programu do "�yda" w warszawskiej "Rampie".

Musz� wi�c wybra�. Wybieram kontynuowanie, p�ki jeszcze si� da, p�ki na �wie�o w pami�ci, zapisu wizyty w Petersburgu.

S�! Przyjechali. Na schodach zaroi�o si� od polonistek z Archangielska. Zajmowanie pokoi. Jest i Dorota - ich nauczycielka, dziewczyna z K�z, kt�ra wyw�drowa�a na Uniwersytet Arktyczny w Archangielsku i tam mieszka. Jest i �ukasz - ich nauczyciel, facet z Lublina. Dziewczyny zajmuj� si� swoimi sprawami, a nauczyciele i ja - do ca�odobowego supermarketu, kt�ry si� mie�ci tu� obok domu pielgrzyma.

Du�o ryb.

- To jest dobre, jad�e� to? - Dorota bierze porcje suszonych kalmar�w w paski krojonych - specjalnie do piwa piwny przysmak. Z dobrym piwem rosyjskim jest problem. Pytani klienci supermarketu maj� skrajnie odmienne opinie. A nie chcemy nic ci�kiego, tylko tak, na pogaw�dk� przed snem. Przetanie papierosy. Jak to jest, �e te same marki, co u nas, tu kosztuj� dwa razy mniej? A u nas zreszt� dwa razy mniej ni� na Zachodzie. Teoretycznie mo�naby te ruskie marlboro sprzedawa� w Niemczech z czterokrotnym przebiciem. Ciekawe, czy kto� to robi. Mo�e FSB finansuje w ten spos�b swoje chaotyczne, acz tradycyjnie szeroko zakrojone dzia�ania w Polsce i na �wiecie. Ze sprzeda�y fajek. No w ka�dym razie, kiedy ju� zabraknie w Rossiji gazu ziemnego, co nieuchronnie nast�pi, wystarczy, �e b�d� przepakowywa� papierosy do zachodnich paczek.

No mo�e nie b�d� pisa�, o czym rozmawiali�my tego pierwszego petersburskiego wieczoru w pokoju 403 (w moim) z Dorot� i �ukaszem, pal�c to przysz�e �r�d�o utrzymania Kolosa i pij�c ruskie piwo, bo to jednak nie konsularna, publiczna, ale prywatna rozmowa. Powiem tylko, �e zaimponowali mi swoimi wyborami. To nie jest �atwe, rzuci� wszystko i wyjecha� pod biegun p�nocny, uczy� rosyjskie dzieci z archangielskich bagien j�zyka polskiego podczas polarnych, podbiegunowo zmro�onych niesko�czonych nocy. Jest ich, tych polskich gieroj�w, nosicieli kultury naszej, rycerzy j�zyka polskiego, kilkunastu mo�e w Rosji. Niedu�o. Wci�� ma�o. Brakuje. Niewielu si� decyduje. Tym wi�kszy szacunek.

W rozmowie zaczynam sobie te� u�wiadamia� ogrom tego kraju. Oczywi�cie o tym si� wie, wystarczy spojrze� na globus. Ale dopiero takie konkrety uruchamiaj� wyobra�ni�, jak �e do najbli�szego miasta jest ponad 600 kilometr�w i �e to, jak na Rosj�, rzut beretem. Ponad 600 km - to mniej wi�cej tyle, co Polska od g�r do morza. Prosz� sobie wyobrazi�, �e najbli�szym, s�siednim miastem Bielska-Bia�ej jest Ustka. I �e po drodze nic nie ma. I �e, bior�c pod uwag� ca�y kraj, to naprawd� malutko.

W Archangielsku, jak si� okaza�o, istnieje rozbudowane �ycie teatralne, g��wnie dzi�ki jednemu facetowi, kt�ry nazywa si� Panow, i kt�ry ostatnio wystawi� spektakl pt. "Kursk". Pami�tacie ��d� podwodn� "Kursk"? Ci marynarze w wi�kszo�ci pochodzili z Archangielska i wdowy po nich przysz�y na ten, oskar�ycielski pono� wobec w�adz, spektakl. Teatr archangielski, podobnie jak bielski, wyr�cza kulej�c� demokracj� w publicznej debacie.

P�no w nocy decydujemy si� i�� spa�. Jutro rano ma przyjecha� po mnie i po Wilk�w corpus diplomaticus i zawie�� nas do Ermita�u. Kiedy myj� si� w ch�odnej, nigdy nie nagrzewaj�cej si� tu wodzie, ledwo ogarniam, �e ten dzie� zacz�� si� przed czwart� rano w Bielsku-Bia�ej.

Polska w Rosji zanika

Wed, 18 Apr 2012 22:00:00 +0000

W Grand Cafe ko�o hotelu Senator na sto�ach stoj� popielniczki, kt�re nieoczekiwanie staj� si� tu, w Rosji manifestacj� wolno�ci. Tu nikt nie zabrania, podobnie jak nikt nie zabrania je�d�enia zdezelowanymi autami bez reflektor�w, z rysami na szybach itd. Normalna rzecz. Obiad w Grand Cafe kosztuje tyle samo, ile kosztowa�by w Polsce w tego rodzaju lokalu. To jest niesamowite. Bo potem si� okazuje, �e tu wszystko, z wyj�tkiem papieros�w, kosztuje tyle, co w Polsce lub wi�cej, a ludzie zarabiaj� kilkakrotnie mniej. Wi�c, �eby sobie kupi� nowy �ach, musz� kilkakrotnie wi�cej przepracowa� ni� my.

- Wyobra� sobie, �e u nas, przy naszych cenach, zarabia�by� 600 z�otych - m�wi� mi potem.

- No to jak oni �yj�?

- Bardzo du�o pracuj�. Ka�dy �apie po kilka prac. Du�o rzeczy tu jest czynnych ca�� dob�, siedem dni w tygodniu, tak�e praca jest.

Po obiedzie - sen pod krzy�em w pokoju pielgrzyma. Szit! Kolacja w konsulacie! Zamkn��em tylko oczy na chwil�, a tu trzy godziny min�y. Kolacja ju� trwa. Dzwoni� z konsulatu, pisz� smsy. Panie Arturze, gdzie pan jest? Cholera, jak tam dojecha�! Niech pan idzie na metro! A gdzie jest metro? Ojej, niech pan czeka, niech pan si� nie nigdzie nie rusza, przy�lemy po pana samoch�d.

I zn�w Corpusem Dyplomatycznym przez Petersburg. Tak, nie myli�em si�. Ten statek wojenny za zakr�tem to Aurora. Mieszkam ko�o Aurory. Stoi sobie. Jak nowa. Dzia�a wycelowane w ulic�.

Jeden most, drugi, trzeci. Petersburg - miasto most�w. Ciekawe dlaczego w polszczy�nie dopuszcza si� nazw� Petersburg, rezygnuj�c z Sankt. Zasady polszczyzny pozwalaj� obedrze� miasto Aurory ze �wi�to�ci. Tu wsz�dzie - Sankt. Albo Leningrad - na pomnikach i budynkach. Miasto Daniela Charmsa. Umiera� tu z g�odu podczas obl�enia, w wi�zieniu NKWD, w podw�jnym niejako obl�eniu. Pr�buj� sobie wyobrazi�, jak to tu wygl�da�o wtedy. Ciemno, g�odno, zimno, mosty zwodzone podniesione, bo �atwiej wtedy kontrolowa� miasto.

Jest! Zwisa nad ulic� polska flaga. Orze� z jedn� g�ow�. Przyj�tko ju� trwa dawno. Ale jeszcze nie wszystko zjedzone.

- Nie mam kreacji - usprawiedliwiam si�.

- Panu wolno - u�miecha si� przeuprzejmie pani konsulowa.

- Wino czerwone czy bia�e?

- Kawior?

- �oso�?

- Cukiereczki?

- Kawa?

Obok - Mariusz Wilk.

- Pami�ta pan, panie Mariuszu, spotkali�my si� kiedy� na Ok�ciu. Godzin� gadali�my. Zaprasza� mnie pan do siebie, pod biegun, ale zgubi�em namiary.

- No to teraz ju� pan musi.

Jest Rita Gombrowicz - gwiazda tego konsularnego wieczoru. Jest Jurij Czajnikow, t�umacz "Dziennik�w" Gombrowicza na rosyjski, kt�re w�a�nie teraz po raz pierwszy ujrza�y �wiat�o dzienne. Jest pani Dominika z muzeum.

- Panie Arturze, jak napisa� sztuk�?

Szcz�k kieliszk�w. Rozmowy o teatrze polskim. �e ciekawi go s� Rosjanie. �e du�e poruszenie rok temu w Moskwie na festiwalu zrobi�. �e u nich takowo niet.

Wracam corpusem na nocleg z t�umaczem, Czajnikowem. M�wi czysto po polsku, bez akcentu.

- Polska by�a dla nas szalenie istotna. Wszystko. Od perfum "By� mo�e" przez ubrania po film, muzyk� i literatur�. By�a alternatyw�, by�a wolno�ci�, pokazywa�a, �e mo�na inaczej - m�wi Czajnikow, kiedy wracamy przez nocny Petersburg. - To by�o niezwyk�e! Wszystko, co polskie by�o ciekawe, wa�ne, poci�gaj�ce. A teraz? Polska w Rosji zanik�a. Nie ma jej. Przesta�a by� ciekawa. Dla Rosjan dzi� ciekawsza i wa�niejsza jest dzi� Turcja.

Grupa z Archangielska wci�� w drodze.

Do Rosji przez Katowice

Tue, 17 Apr 2012 22:00:00 +0000

O czwartej rano, po dw�ch godzinach snu, zostawiaj�c za sob� ca�� mas� rozgrzebanych, niedoko�czonych spraw, objuczony plecakiem ruszy�em na pierwszy tego dnia autobus mzk. Na przystanku pusto. W autobusie ja tylko i kierowca. Ukradkiem podczytuj� "Beniowskiego", kt�ry b�dzie towarzyszy� mi podczas tej podr�y. Kiedy na kolejnych przystankach wsiadaj� inni, chowam go do kieszeni, bo to jednak g�upio, o tej porze dra�ni� czytaniem niewyspanych ludzi jad�cych do pracy.

5.02, poci�g do Katowic. Czy do Barcelony, do Berlina, czy do Petersburga, zawsze jedzie si� przez Katowice. W poci�gu ciemno. I dobrze. �askawy konduktor nie budzi �pi�cych. Ca�y poci�g �pi�cych �ci�ni�tych chrapi�ce cia�o przy chrapi�cym ciele. Nie ma gdzie usi��, trzeba sta� w zat�oczonym przej�ciu. Kto� utyskuje, �e mogliby jednak, kurrrwa, da� ten wagon wi�cej, �e co im zale�y. Musz� traktowa� ludzi jak byd�o? Nikt nie reaguje, ka�dy chce jednak jeszcze troch� tego czasu na spanie wyrwa�, na nieruszanie si�, na niemy�lenie. Ko�o mnie tylko, w przej�ciu dw�ch nadaktywnych in�ynier�w prowadzi dyskusj� o mi�dzynarodowej polityce, czyli o tym, co by�o wczoraj w Panoramie plus to, co ka�dy gdzie� s�ysza�. Wyra�enie wytrych - gdzie� s�ysza�em -. Gdzie� s�yszeli, �e jednak to ca�e Euro si� nie op�aca, �e te stadiony, gdzie� s�yszeli, potem maj� by� burzone, mo�e nie wszystkie, ale cz��, bo kto to utrzyma. Gdzie� s�yszeli, �e benzyna b�dzie po 10 z�otych w przysz�ym roku. I takie tam poranne gaw�dy. Z ka�d� mijan� fabryk� poci�g si� opr�nia, ale sporo ludzi przysypia do samych Katowic, gdzie wita nas jasno��, bo s�oneczko nad �l�skiem tymczasem ju� wzesz�o.

- Powrotny nie? - dopytuje si� kierowca katowickiego autobusu mzk kursuj�cego na lotnisko. 26 z�otych za bilet! Dwa razy tyle, co z BB do Katowic.

- Nie. Powrotny nie.

Budz� si�, kiedy wje�d�amy na przylotniskowy parking.

Wydawa�o mi si�, �e lepiej do Petersburga lecie� z Pyrzowic, z przesiadk� na Ok�ciu, poniewa� inaczej musia�bym by� na tym Ok�ciu, zgodnie z regulaminem, na tyle wcze�nie, �e by�by problem z dojazdem. A tak odpraw� przechodz� ju� w Pyrzowicach. No i taniej jest samolotem ni� poci�giem, my�la�em. Cho� jak doliczy� podr� z Bielska do Katowic i na samo lotnisko, to nie wiem. W og�le ju� nie wiem. Dziwnie jest lecie� samolotem z Katowic do Warszawy. A tu si� okazuje, �e sporo ludzi tak robi. Samolot pe�ny. Jako� tak ni�ej chyba leci ni� te mi�dzynarodowe. D�ugi czas wida� ruch samochod�w. Jak si� leci dalekobie�nym, to szybko wszystko tam na dole zastyga w totalnym bezruchu.

Na Ok�ciu bramka z odpraw� paszportow�. Pi�kna, wklejona wiza rosyjska z l�ni�cym dwug�owym or�em, po kt�r� dwa razy musia�em je�dzi� do Krakowa. Du�y samolot. Gazetki, balet stewardessy pokazuj�cej prawie nigdy niepotrzebn� drog� ewakuacji. Maski tlenowe zak�adamy najpierw sobie, a nast�pnie dziecku. Zapinanie w niczym nie pomocnych pas�w. I siuuu! Ponad chmurami. To a� si� nie chce wierzy�, jak si� patrzy z g�ry, �e nie da si� po nich pochodzi�.

Na zewn�trz temperatura plus sze��dziesi�t stopni - informuje kapitan, gdyby kto� jednak si� wybiera�. Lecimy nad chmurami chwilowo �otewskimi i nad chmurami czasowo esto�skimi. Niby lot trwa dwie godziny, a trwa cztery. No kto si� domy�li, dlaczego? Dwie, ale cztery. Zagadka. Do�� prosta. Kawka, winko, kanapeczka. Przebijamy si� przez chmury i ju� Petersburg, aeroport Pulkovo. Rossija. W hali sporo ludzi z Azji, kt�rzy przyjechali na p�nocno-zachodnie rubie�e ojczyzny. W kolejce do odprawy paszportowej stoj� z panem i paniami, kt�rzy na jakie� targi przyjechali. �artuj�, a jednak czuje si� napi�cie. Przed nami facet w czarnej sk�rze, o ciemnej karnacji krzyczy co�, rozpacza. Z nim �ona i dzieci. Nie chc� go pu�ci�. Przychodzi stra�, odci�gaj� ich.

Pani w okienku d�ugo, bardzo d�ugo studiuje m�j paszport i przygl�da mi si� czujnie, bacznie. Wygl�da, jakby si� namy�la�a, czy warto. Wreszcie uff, bach, piecz�tka. Mo�na i��. Rosja wita. M�czyzna z tabliczk� "Konsulat generalny RP" czeka na mnie i na reszt� grupy. Tym samym samolotem, jak si� okazuje lecia�a pani z muzeum Gombrowicza, pisarz Mariusz Wilk z �on� i c�rk� i Anna �ab�dzka. Wyglancowanym autkiem z nalepk� CD i z dyplomatyczn� rejestracj� zasuwamy przez ca�y Petersburg i zaprawd� wyr�niamy si� po�r�d tej rzeszy niesamowicie brudnych samochod�w. Nie przywi�zuj� tu wagi do ich mycia, to nie jest istotne, szkoda na to energii i czasu. A kurzy si�, bo jest wiosna. Na Newie kra. Dzie� d�ugi. Mijamy blokowiska, potem grz�niemy w korku, kt�ry tu, jak si� okazuje, trwa przez ca�y dzie�. Po godzinie doje�d�amy do szarej blachy, za kt�r� kryje si� wej�cie do salezja�skiego Domu Pielgrzyma, w kt�rym mieszkam z Wilkami. Kierowca ma przyjecha� za trzy godziny i zabra� nas na kolacj� do konsulatu. Ekipa studentek z Archangielska jeszcze jest w drodze. Jad� poci�giem ponad dob�. Ci�g dalszy nast�pi.

Przed lotem

Tue, 10 Apr 2012 22:00:00 +0000

Nie pisz�, nie pisz�, bo sie nie wyrabiam. A jak mam troch� czasu to wol� z Ja�kiem na rower smyrgn�� ni� zn�w siada� do pisania.

Poj�� nie mog�, jak si� mog�a z tej "Niesko�czonej historii" zrobi� afera w tym Zabrzu. Chcia�em ksi�y zaprosi�, �eby zobaczyli, powiedzieli, co my�l�, ale dyrekcji si� spieszy�o, a w wielkim tygodniu ksi�a nie bardzo mieli czas. Przedziwne to wszystko. Nigdzie dot�d nie spotka�em si� z tak jawn� pr�b� cenzorskiej ingerencji. A tak dobrze si� w tym Zabrzu pracowa�o z tym zespo�em, z tymi lud�mi. Naprawd�. Zreszt� zesp� chyba z nami. A jeden z pracownik�w, jak spyta�em, jak si� na to, co si� dzieje teraz, zapatruj�, powiedzia�, �e si� cieszy, �e "nareszcie co� u nas drgn�o".

Tymczasem jutro (dzi� w zasadzie), o czwartej rano przez Katowice do Petersburga. Przyje�d�aj� studentki filologii polskiej z Archangielska plus grupy student�w petersburskich i b�d� z nimi warsztaty prowadzi�, gdy� polski teatr ich interesuje. Taka siurpryza. Dzie� po 10 kwietnia lecie� do Rosji. Jak B�g da, odezw� si� stamt�d.

Dobro eksportowe :))))

Fri, 30 Mar 2012 22:00:00 +0000

«O ile mo�na dyskutowa� o go�cinnej obecno�ci teatr�w z regionu na innych scenach w Polsce, to bez najmniejszych w�tpliwo�ci mo�na rzec, �e naszym sztandarowym regionalnym dobrem eksportowym jest wsp�czesna dramaturgia. W ten weekend na dw�ch scenach, kt�re dzieli oko�o 80 km, zobaczymy sztuki dw�jki znanych autor�w: Artura Pa�ygi i Ingmara Villqista.

Mieszkaj�cy w Bielsku-Bia�ej Artur Pa�yga zasi�dzie na widowni zabrza�skiego Teatru Nowego, za� w jego rodzinnym mie�cie chorzowianin Ingmar Villqist da premier� na Du�ej Scenie. Na widz�w czekaj� dwa zupe�nie r�ne spektakle, ��czy je jednak wyj�tkowo osobisty charakter.

Cho� teoretycznie "Niesko�czona historia" Pa�ygi mia�a ju� prapremier� 10 marca w warszawskim Teatrze Powszechnym, to w stosunku do drukowanego orygina�u Pa�yga wraz z Piotrem Cieplakiem zmienili ponad 40 procent tekstu. Na zabrza�skiej scenie Ula Kijak (re�yserski debiut w 2004 roku) inscenizuje sztuk� bez dramaturgicznych zmian. "Niesko�czona historia" dzieje si� w kamienicy, podobnej do tej, w kt�rej mieszka� sam autor. - Zwolni�o si� mieszkanie, bo umar�a starsza pani. Nied�ugo potem umar�a te� moja s�siadka. I w�a�nie w tym momencie zaczyna si� sztuka. Mieszkaj�c tam, mia�em poczucie, �e tam jest �rodek �wiata. �e nie ma nic wa�niejszego ni� to, co tutaj. To by�o dziwne, intensywne miejsce. Obok ko�ci�, cmentarz, dom starc�w, szpital onkologiczny - wszystko, co jest w tym mikrokosmosie potrzebne - przyzna� w jednym z wywiad�w Pa�yga. W sobot� 31 marca o 18 zaplanowano w Teatrze Nowym premier� studenck�, dzie� p�niej oficjalny pierwszy pokaz. Przedstawienie na du�ej scenie przygotowuj� kobiety. Z Ul� Kijak wsp�pracuj� Dominika Skaza (scenografia), Maria Rumi�ska (muzyka) i Anka Jankowska (ruch sceniczny).

W sobot� 31 marca w Bielsku-Bia�ej kolejna propozycja Ingmara Villqista dedykowana Teatrowi Polskiemu. Dramaturg poka�e autorsk� inscenizacj� (tekst, re�yseria i scenografia) przygotowan� na podstawie dot�d nierealizowanego osobistego scenariusza filmowego. W "Mi�o�ci w Koenigshuette" Villqist wraca do sytuacji swojego rodzinnego Chorzowa tu� po II wojnie �wiatowej. Czy w czasach historycznego zam�tu mo�liwa jest mi�o��? I o jakie dok�adnie uczucia mu chodzi? W rolach g��wnych wyst�pi� Artur �wi�s i Anna Guzik. Prapremier� na Du�ej Scenie zaplanowano na sobot� 31 marca na godzin� 19, kolejny spektakl w niedziel� 1 kwietnia o tej samej porze.»

"Weekend dw�ch dramaturg�w: Pa�yga w Zabrzu, a Villqist w Bielsku-Bia�ej"
Aleksandra Czapla-Oslislo
Gazeta Wyborcza - Katowice online"

Bielski dzie� w Warszawie

Fri, 09 Mar 2012 23:00:00 +0000

Dzi� w Warszawie Bielsko-Bia�a! Tego samego dnia Podbeskidzie gra z Legi�, a tu� obok w Teatrze Powszechnym spektakl, kt�ry w specjalnym sto�ecznym dodatku "Wyborczej" zapowiadany jest tak:

"Niesko�czona historia" opowiada o jednym dniu z �ycia kamienicy w Bielsku-Bia�ej, gdzie obok jest ko�ci�, cmentarz, dom starc�w, szpital onkologiczny, noclegownia dla bezdomnych, ulica, po kt�rej przeje�d�aj� ci�ar�wki z piwem, stadion, s�owem mikrokosmos. Takie poczucie, �e tam jest �rodek �wiata - m�wi autor.

Ja gram na wyje�dzie, Podbeskidzie u siebie. Mecz zapowiadaj� afisze w knajpach warszawskich, gdzie mo�na go ogl�da� w telewizji. Obok afisze zapowiadaj�ce dzisiejsz� premier� "Niesko�czonej historii".

W tej samej gazecie du�y tekst o meczu z Podbeskidziem. - Czeka nas jedno z najtrudniejszych spotka� w tym sezonie - m�wi przed dzisiejszym meczem w Bielsku-Bia�ej trener Legii.

W zasadzie m�g�bym powiedzie� to samo. Czeka nas jedno z najtrudniejszych spotka� w tym sezonie, prosz� pa�stwa.

Kto mi nie wr�g, niech trzyma kciuki za nas wszystkich!

Zaproszenie

Mon, 05 Mar 2012 23:00:00 +0000

Zapraszam wszystkich serdecznie, je�li kto� ma czas i ochot�, na trzeci� pr�b� generaln� "Niesko�czonej historii" w Teatrze Powszechnym w Warszawie, w najbli�szy pi�tek, 9 marca o godz. 19.00.

Poniewa� liczba miejsc jest ograniczona i trzeba mie� zaproszenie, ewentualnych ch�tnych prosz� o kontakt ze mn� na maila: klemens@poczta.onet.pl albo od razu z pani� Karolin� Musia� z Teatru Powszechnego, mail: k.musial@powszechny.art.pl

Jedzie poci�g z daleka

Sun, 04 Mar 2012 23:00:00 +0000

Tego dnia, w t� sobot�, 3 marca, wraca�em poci�giem intercity centraln� magistral� z Warszawy. Rano spojrza�em na rozk�ad jazdy w internecie, jakby tu posztukowa� po��czenia, kt�rych jest coraz mniej, gdzie przesiadki, kt�rym poci�giem pomkn�� magistral� na po�udnie. Pocz�tkowo planowa�em wyjecha� intercity p�nym popo�udniem, tak �eby by� w domu oko�o dwudziestej drugiej. Zbieg okoliczno�ci sprawi�, �e pojecha�em wcze�niej. Wieczorem, po dwudziestej pierwszej dzwoni telefon jeden, drugi, czy �yj�.

Je�d�� t� centraln� magistral� kolejow� ci�gle. To jedyny szybki mo�liwy dojazd do Warszawy. Nie ma innego. Samochodem dwa razy tyle si� jedzie.

Zreszt� o ile� lepiej poci�giem. Naprawd� trudno zrozumie� to idiotyczne parcie, �eby wsz�dzie jecha� w�asnym samochodem i zwi�zane z tym schorzenie umys�owe pt. autostradyzm. Pomimo rosn�cych cen bilet�w kolejowych, przejazd ekspresem z Bielska-Bia�ej do Warszawy jest ta�szy ni� samochodem. No i samochodem to wyprawa na ca�y dzie�, a poci�giem wsiadasz sobie dajmy na to o tej 17.00, czytasz gazet�, ksi��k�, �pisz, czy co tam lubisz i o 21.00 jeste� na miejscu. Naprawd� ok. Komunikacja w samej Warszawie te� ca�kiem w porz�dku i nawet taks�wki du�o ta�sze ni� w Bielsku.

Bezpiecze�stwo? W 2011 na drogach w Polsce by�o 39.5 tysi�ca wypadk�w. Zgin�o 4114 os�b - to mniej wi�cej tyle, ilu mieszka�c�w ma nadmorska �eba. W Polsce ludzie lubi� je�dzi� szybko i z fantazj� i wliczaj� w rachub�, �e od czasu do czasu kto� tam musi zgin��, nomalna rzecz. Prosz� sobie wyobrazi�, �e co roku, przez wypadki drogowe, wyludnia si� ca�kowicie w Polsce miejscowo�� wielko�ci �eby. I prosz� nie wierzy� w to, �e autostrady po 80 z�otych za przejazd jednym odcinkiem, poprawi� te statystyki. Baju, baju.

Jakby�my zamiast boryka� si� z tymi zasranymi autostradami, wydali t� pieni�dze na dobr�, szybk�, bezpieczn� kolej...

Teraz jeszcze wi�cej ludzi zdecyduje si� jednak autem jecha� ni� ryzykowa� poci�giem. Wi�c zlikwiduj� jeszcze wi�cej po��cze�. I jeszcze trudniej b�dzie dosta� si� gdziekolwiek. I jeszcze mniej b�dzie na t� kolej pieni�dzy, i jeszcze wi�cej ba�aganu b�dzie z r�nymi prywatnymi sp�kami kolejowymi.

I pozwol� sobie zacytowa� felieton Macieja Nowaka:

"Co si� dzieje, skoro bez �adnych ekstremalnych zjawisk atmosferycznych nie mo�na zapewni� na niej prostej koordynacji po��cze� i sprawno�ci urz�dze�? Czy aby nie jest to wynik potwornego rozdrobnienia kolejowego gospodarstwa, podzia�u na dziesi�tki sp�ek, z kt�rych ka�da odpowiada za inny w�ski odcinek. Skoro utracono kontrol� nad sp�jno�ci� prostej informacji kolejowej, bo inny prezes odpowiada za telefony, inny za internet, a trzeci za druk obwieszcze�, to mo�na podejrzewa�, �e w du�o bardziej skomplikowanych kwestiach technologicznych nie jest lepiej.

Obie polskie katastrofy, jak i to, co znamy z innych obszar�w dzia�alno�ci PKP, przypominaj� scenariusz, kt�ry sta� si� udzia�em kolei brytyjskich. Tam r�wnie� dzika komercjalizacja i podzia� na wiele sp�ek doprowadzi�y do wypadk�w, nieustannego odwo�ywania po��cze� i kompletnej utraty zaufania do podr�y na torach. Podobnie te�, jak w Polsce, na przestrzeni dw�ch lat na tej samej Great Western Main Line dosz�o do dw�ch wielkich katastrof. Pierwsza mia�a miejsce w 1997 w Southhall, druga w 1999 w Ladbroke Grove. Tragiczny bilans z 1997 roku to 7 zabitych, 139 rannych, z 1999 - 31 zabitych i 520 rannych. Jak wykaza�o publiczne �ledztwo prowadzone pod nadzorem Lorda Cullena, w obu przypadkach zawini�a kolejowa automatyka, kt�ra w wyniku prywatyzacji ca�ego systemu, by�a niew�a�ciwie konserwowana i zarz�dzana. W konsekwencji oburzenie brytyjskiej opinii publicznej i medi�w wymusi�o na rz�dzie odst�pienie od polityki prywatyzacji kolei."

Mo�e i tak... Nie wiem. Brzmi przekonuj�co.

Orkiestra Niesko�czona

Tue, 28 Feb 2012 23:00:00 +0000

29 lutego, o godz. 17.00, na Du�ej Scenie Teatru Powszechnego w Warszawie
odb�dzie si�
koncert Orkiestra niesko�czona
w wykonaniu zespo�u „Transemble", aktor�w Teatru Powszechnego
oraz muzyk�w Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Narodowej
pod batut� Jakuba Chrenowicza.

Zaprezentowane zostan� utwory muzyczne skomponowane przez Jana Duszy�skiego
do spektaklu
Niesko�czona historia. Oratorium na 30 Postaci, Ch�r, Orkiestr� i Suk� Az�,
kt�rego premiera odb�dzie
10 marca br. w Teatrze Powszechnym w Warszawie.

Zesp� „Transemble" w sk�adzie:

Micha� Sza�ach - skrzypce
Jan Anio�ek - skrzypce
Jakub Kowalik - alt�wka
Jerzy Wo�ochowicz - wiolonczela
Tomasz Januchta - kontrabas

Muzycy Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Narodowej:

Zuzanna Ma�lanka - skrzypce
Dariusz D�ga - skrzypce
Grzegorz Groblewski - skrzypce
Mateusz Marczyk - skrzypce
Katarzyna Henrych - alt�wka
Micha� Kotowski - kontrabas
Marcin Wili�ski - kontrabas
Joanna Gatniejewska - flet
Krystyna Sakowska - klarnet
Feliks Gmitruk - waltornia
Beth Graham - waltornia
Arkadiusz Wi�dlak - tuba
Daniel Kami�ski - perkusja
Pawe� Pruszkowski - perkusja
Agata Fandri - harfa

Aktorzy:

Eliza Borowska
Aleksandra Bo�ek
El�bieta K�pi�ska
Maria Robaszkiewicz
Olga Sawicka
Karina Seweryn
Katarzyna Maria Zieli�ska
Mariusz Benoit
Cezary Kosi�ski
Andrzej Mastalerz
Micha� Napi�tek
Krzysztof Plewako-Szczerbi�ski

Serdecznie zapraszamy!
Wst�p wolny. Liczba miejsc ograniczona.

�yciorys

Sun, 26 Feb 2012 23:00:00 +0000

Co jaki� czas cz�owiek zmuszony jest do napisania swojego �yciorysu.

Pierwszy, jaki pami�tam, by� najd�u�szy. Sk�ada�em go, jako kandydat na kulturoznawstwo we Wroc�awiu. Wtedy to si� nazywa�o po prostu - �yciorys -. Nie mia�em �adnych wzorc�w, nie wiedzia�em jak. Chcia�em si� dosta� na studia. Szczeg�owo i barwnie rozpisywa�em si� wi�c na temat pierwszej ksi��ki napisanej w notesiku, w przedszkolu, przynale�no�ci do zuch�w, a potem o szk�ce literackiej w klubie Z�ote �any, o zespole Alert, teatrze Klatka, teatrze Heliotrop, o opowiadaniu w "Na prze�aj", o pisaniu do "Gazety Prowincjonalnej". Opisywa�em, dlaczego to by�o wa�ne. �yciorys mia� par� stronic. Po egzaminie z polskiego jeden z profesor�w poprosi� mnie na rozmow�. Skrzyde� dosta�em, pewny siebie! A pan profesor m�wi: - Przeczyta�em uwa�nie pana �yciorys. Pan pomyli� studia. Kulturoznawstwo to nie s� studia artystyczne.

- Ale� wiem, prosz� pana.

- I nie o tak� kultur� chodzi, jak� pan si� zajmowa�, jak pan pisze.

- Ale� wiem, prosz� pana.

- Zapewniam pana, �e pan si� pomyli�.

Nie przyj�li mnie.

Potem pisa�em ju� kr�tsze �yciorysy. I stara�em si� skupi� na nazwach i nagrodach. Laureat takich to a takich. A ma�o jeszcze ich wtedy by�o, wi�c si� eksponowa�o wszystkie najdrobniejsze. Np. wyr�niony br�zow� koniczynk� w konkursie poezji w Kostom�otach. Potem si� to zacz�o nazywa� CV. Pojawi�y si� wzorce. Nie zapomn�, jak sta�em w kolejce do ksero ze swoim CV i dziewczyna jedna od drugiej jej CV dla siebie kserowa�a, �eby tylko dane osobiste zmieni�. Potem, jak szukali�my przez internet niani dla dziecka, to przychodzi�y mi na maila dziesi�tki takich skopiowanych CV z niewielkimi zmianami. "Jestem ogromnie zainteresowana prac� w pa�stwa firmie -opieka nad dzieckiem-. Posiadam znajomo�� j�zyk�w obcych w stopniu komunikatywnym. Moje hobby to samorozw�j, ksi��ki, s�uchanie muzyki. Jestem osob� zdyscyplinowan� i pe�n� zaanga�owania." Oraz w punktach przebieg dotychczasowej kariery zawodowej. Nazwy, daty, stanowiska - to i tylko to zacz�o si� liczy� w siwi-�yciorysach.

Potem przeskoczy�em nagle na notki biograficzne. Oczywi�cie wszyscy te notki pisz� sami o sobie w trzeciej osobie. To �mieszne dziwactwo. Dziwaczne pozorowanie, �e niby kto� to u�o�y�, kto �ledzi nasze losy i wie, �e -uko�czy� tak� i tak� szko��, po czym z powodzeniem zaj�� si� uprawianiem tego i tego, zdobywaj�c takie i takie nagrody. Jego hobby to ksi��ki i dobra muzyka (znaczy czyta wi�cej ni� s�ucha). Albo te� muzyka i dobre ksi��ki (s�ucha raczej ni� czyta). Posiadacz ukochanego psa Frytka i dw�jki szcz�liwych dzieci, Magdzi i Pawe�ka. �ona Hania.- I �e to niby kto�, nie wiadomo kto o tym psie i �onie. Nie �e sam o sobie, bo przecie� jak. I siup, do wikipedii. - Krzysiu, nie ma ci� jeszcze w wikipedii? No, patrz, a o mnie ju� napisali... I �ona czy konkubina Krzysia, czy Wojtka od razu zwraca uwag� - patrz no, o Ma�ku jest, czemu o tobie nie ma nic jeszcze w wikipedii? I Krzy�, czy Wojtek wieczorem skrobie pieczo�owicie: "zna takie i takie j�zyki, posiada ukochan� �on�, Hani�". No dobra, no. Taka konwencja. Nie ma si� co czepia�.

Raz mi si� zdarzy�o, �e chcieli zrobi� za mnie notk� biograficzn�. - Niech pan napisze, jak najwi�cej o sobie, a my wybierzemy sobie z tego co�.

I zn�w pisa�em na par� stron, ale ju� chaotycznie, co mi na my�l przysz�o. I ju� nie tylko chwalebne rzeczy. Zredagowana notka potem by�a jednak jak zwykle, tak jakbym jak zwykle wszyscy pisa� sam o sobie w trzeciej osobie.

Potem wysy�a�em tylko rok urodzenia, gdzie mieszka, tytu�y i nagrody. Zacz�o to przypomina� zestawienia statystyczne. Po co to w zasadzie komu? Ani to ciekawe, ani po�yteczne, ani prawdziwe tak naprawd�, bo o czym to opowiada? Ma to sens, kiedy si� walczy o przetrwanie w obcym b�d� nieprzyjaznym �rodowisku, jak si� chce rang� swoj� podnie��, pokaza� - patrzcie, ile jestem wart, aha. P�niej zacz�y kr��y� te notki, kt�re kiedy� napisa�em w jakim� celu, i one znalaz�y si� w sieci. I przy innej zupe�nie okazji wykorzystywane przez kogo�, okazywa�y swoj� dora�no��, nieprzystawalno��, ju� pomijaj�c nieaktualno��. No bo �e teraz czym innym bym si� ju� chwali�.

I zn�w zasiad�em do pisania notki w trzeciej osobie o sobie, do programu "Niesko�czonej historii" w Powszechnym. Ciekawe, czy kiedy� b�d� wiedzia�, dlaczego teraz tak i takie w�a�nie powybiera�em.

W ka�dym razie obecna wersja �yciorysu wygl�da nast�puj�co:

Urodzony w 1971 r. w Hrubieszowie. Mieszka pod g�rami, w Bielsku-Bia�ej, gdzie pracuje w Teatrze Polskim. W 1989 r. zamiast i�� na studia, zosta� dziennikarzem nowej, wolnej prasy. Dorabia�, jako pomocnik zbrojarza, sprz�tacz wagon�w oraz instruktor gry na gitarze. Za�o�y� zesp� punkowy, w kt�rym gra� i krzycza�. Przez kilka lat by� aktorem w grupie teatralnej Heliotrop. Pisa�, redagowa� i rozrzuca� w mie�cie zin kulturalny „Lunapark". Zdobywaj�c nagrody za reporta�e, wyuczy� si� zawodu nauczyciela muzyki, a nast�pnie sko�czy� zaocznie polonistyk� na UJ i nie sko�czy� studi�w doktoranckich, nie pisz�c pracy o polskim reporta�u literackim, poniewa� intensywnie zaj�� si� pisaniem dla teatru. W 2005 r. napisa� musical dla klubu osiedlowego pt. „Guma balonowa". Nast�pnie wygra� konkurs na sztuk� o Bielsku-Bia�ej, kt�r� w 2006 r. zadebiutowa� na teatralnej scenie w bielskim Teatrze Polskim. Jego sztuki dwukrotnie zdoby�y grand prix festiwalu Raport w Gdyni („�yd" w re�. Roberta Talarczyka w 2008, „Wszystkie rodzaje �mierci" w re�. Paw�a Passiniego w 2009). „Ostatni taki ojciec" w re�. �ukasza Witt-Micha�owskiego zwyci�y� w Konkursie na Wystawienie Polskiej Sztuki Wsp�czesnej (2009 r.). Jego teksty re�yserowali te�: Piotr Ratajczak, Joanna Lewicka, Pawe� �ysak, Jan Klata.

W ostatnich latach regularnie prowadzi� zaj�cia literackie dla os�b niepe�nosprawnych w stowarzyszeniu Teatr Grodzki. Pisuje felietony do pisma „Przyjaciel Pies". Wyda� ksi��k� z reporta�ami z Bia�orusi pt. „Ko�choz imienia Adama Mickiewicza", a reporta� o sex-czatach z „Du�ego Formatu" Mariusz Szczygie� umie�ci� w antologii reporta�u polskiego. W bielskim Teatrze Polskim prowadzi szk�k� dramatopisarsk� oraz Teatr Tekstu.

Jego sztuki t�umaczono na niemiecki, angielski, francuski, rumu�ski, ukrai�ski, w�gierski, katalo�ski.

Obywatel spod obwodnicy

Sat, 25 Feb 2012 23:00:00 +0000

Przez �niegi, b�oto, roztopy - do W�gierskiej G�rki. W pi�tkowy wiecz�r, w Gimnazjum im. Baczy�skiego zrobili�my teatr tekstu. Przysz�o oko�o 30-40 os�b w przer�nym wieku. Wzi��em do czytania mojego "Obywatela K.", kt�rego wymy�li�my razem z Piotrkiem Ratajczakiem i kt�ry mia� by� realizowany w krakowskim Teatrze S�owackiego, ale w ko�cu w S�owackim odby�o si� tylko re�yserowane czytanie. A teraz drugie czytanie. Tu.

Bohaterem sztuki jest dzia�acz opozycji z lat 80, kt�ry potem wycofa� si� ca�kowicie z �ycia politycznego. Nie przyjmowa� proponowanych mu przez koleg�w funkcji i stanowisk i uprawia� sw�j ogr�dek, dop�ki koledzy nie przyszli go eksmitowa�, a to z powodu autostrady, kt�ra ma biec dok�adnie przez jego dom i ogr�d.

Czytanie �wietne! Rewelacyjnie przeczytana rola ksi�dza biskupa, by�ej �ony Kajetana. Agnieszka te� jak ula�. Nios�o si� to. Potem dyskusja o tym, co si� sta�o z solidarno�ci�, t� zwyk��, przez ma�e -s-. W trakcie sobie u�wiadamia�em, �e tam nic nie jest fikcj�. Nie my�la�em o tym wcze�niej. To znaczy, oczywi�cie, wszystko jest wymy�lone, ale ja potrafi� opowiedzie� do ka�dej sceny prawdziw� histori�, kt�ra by�a pierwowzorem, inspiracj�.

A tego samego dnia, wcze�niej by�em z Kub� na spacerze w Bielsku, przypadkowo zupe�nie przy ul. Paproci, kt�ra dochodzi do Kolejowej, gdzie biegnie teraz obwodnica. Te domy, te sady, ci ludzie. Tu� ko�o domu, tu� przy ogrodzie postawili ludziom s�upy, a na nich zjazd z obwodnicy. Tego domu, tego ogrodu nikt przecie� ju� od tych ludzi nie kupi, chyba, �e za bezcen. A �ycie dos�ownie w cieniu obwodnicy ju� jednak nie takie samo. To niesamowite, jak wszyscy �atwo godzimy si� na t� jawn�, nies�ychanie przecie� brutaln� przemoc miasta wobec jego mieszka�c�w. Jak �atwo sobie wyt�umaczy�, �e tak musi by�, no trudno, musz� by� ofiary. A przecie� wiadomo te�, �e nikomu wa�nemu by tak nie zrobiono. �e to tylko tym niewa�nym ka�e si� �y� pod s�upami obwodnic.

"EGZEKUTOR W imieniu zatem rz�du Rzeczypospolitej oraz w�asnym musz� wi�c uprzedzi�, �e spo�ecze�stwo ��da autostrad. ��da, szybkiego przejazdu, z dozwolon� pr�dko�ci� sto trzydzie�ci przez ukochany kraj. ��da szybko, bo ju� nie chce czeka�. I kiedy przyjd� podpali� dom, ten, w kt�rym mieszkasz, to si� nie zdziw." - Obywatel K -

Durna strona Ksi�yca

Thu, 16 Feb 2012 23:00:00 +0000

Zn�w w BB. Powr�t wczoraj wieczorem i od�nie�anie do drugiej w nocy. Od razu po przyje�dzie do BB problemy z oddychaniem. Wra�enie, �e w Warszawie czystsze powietrze ni� tu. Cho� nie wiem, czy to mo�liwe. W ka�dym razie �atwiejsze do oddychania. W dzie� sporo je�d�enia. Samoch�d ta�czy na zasypanych, nieod�nie�onych bielskich ulicach. Podobno jest przepis, �e p�ki sypie, nie mog� od�nie�a�, nie wiem,czy to prawda. Ale w takim razie dlaczego w Czechowicach, w Tychach, w Rudzie �l�skiej (bo tak by�a droga przejazdu dzisiejszego samochodem - przez miasta, nie tylko "jedynk�", kt�ra si� zakorkowa�a) nie by�o takich problem�w, a w Bielsku by�y?

Wieczorem rozpalanie w piecach, �eby tyle tego rosyjskiego gazu nie zu�ywa�.

Jasiek maszeruje przez pok�j nuc�c marsz imperium z "Gwiezdnych wojen" i niesie przed sob� pude�ko zapa�ek, �eby je wrzuci� do pieca.

- Czemu to robisz?

- No co? Ko�ci� pozwala pali� cia�a. (!!!!!!!!!!!!!???????????)

...

Za oknem dymi przyszpitalna spalarnia.

W czytaniu - dzienniki i listy z lat 1964-69. Mro�ek, "ten stary peda� Iwaszkiewicz, jak go nazywa� Kisiel, Mi�osz, Giedroyc, Bia�oszewski. Ciekawie jest por�wnywa�, co pisali w tym samym czasie, w tych samych dniach. Wszyscy na r�ne sposoby czytaj� Sartre'a. Giedroyc nie ma w�tpliwo�ci, �e studenckie rewolty na ameryka�skich uniwersytetach inspirowane s� przez radzieckich agent�w. Mi�osz ma w�tpliwo�ci. Mro�ek wyzwala si� z Polski.

�wietny wpis Mro�ka o pierwszych zdj�ciach z Ksi�yca! Sfotografowali - pisze - kupk� kamieni i ja�owe ska�y, te� mi co�. I na to posz�o tyle wysi�ku, tyle sprz�tu, tyle pieni�dzy. Kiedy� odkrywcy, je�li ziemia by�a nieurodzajna i bogactw innych nie by�o, uznawali wypraw� za kl�sk�. To by�o uczciwsze - pisze Mro�ek. - Uczciwsze by�o organizowanie wypraw, gdzie wiadomo by�o, �e chodzi o bogactwa, albo o osiedlenie si� w nowym miejscu ni� takie si�owanie si�, �eby dolecie� na Ksi�yc niby �e dla dobra ludzko�ci. Ale c� z tego ma ta ludzko��. A ju� to tr�bienie o wielkim kroku, jaki czyni cywilizacja to �miechu warte - pisze Mro�ek. Zdobycie tego ca�ego Ksi�yca to wielkie pierdni�cie. Ca�kowicie po nic. Ambicjonalna rozrywka i to nieciekawa, bo c� tam ciekawego. Kiedy Kolumb odkrywa� Ameryk�, to on faktycznie odkrywa�, on sam. I to mia�o jaki� sens! A ile� przej�� musieli Magellanowie, Kolumbowie! I jak niepewny by� ich los, jak nie wiadomo by�o, ilu z nich, i czy w og�le powr�ci. A ci kosmos-boys? Jacy� z nich odkrywcy? Jacy� bohaterowie, kiedy wszystko zorganizowane tak, �e wiadomo, �e w�os im z g�owy nie spadnie, tylko guziki maj� w�a�ciwe w odpowiednim momencie nacisn��, ot robota, tyle �e o stokro� nudniejsza ni� przeci�tna. I wreszcie jaki sens tego?

"Oczywi�cie, mo�e potem odkryje si� na Ksi�ycu pi�kne i niezwyk�e widoki, za��my takie, kt�rych w og�le nie ma na Ziemi, co nie jest zreszt� mo�liwe, bo takich ca�kiem nowych widok�w cz�owiek nie mo�e zobaczy�, cho�by nawet one by�y." Nie zmienia to faktu - pisze Mro�ek - �e przysz�o nam cieszy� si�, �e uda�o nam si� wyl�dowa� w najbardziej niedorzecznym miejscu, paskudniejszym od wszystkiego, co mo�na znale�� na Ziemi. Sk�d wi�c ten zachwyt? "Mo�e to dowodzi tylko tego, jak dalece wszelka rzeczywisto��, poj�cie rzeczywisto�ci w og�le uto�sami�o si� wy��cznie z rzeczywisto�ci� produkowan� przez cz�owieka, a �wiat to ju� tylko �wiat sztuczny. [...] Rola natury, jako komponenta bardzo si� zmniejszy�a przy fabrykowaniu rzeczywisto�ci przez cz�owieka, nikt si� nie przejmuje specjalnie, czy ten Ksi�yc jest �adny, czy brzydki, czy uda si� tam posadzi� marchewk�, czy te� nie. Dawniej to mia�o wi�cej znaczenia."

k�opoty blogowe

Sun, 12 Feb 2012 23:00:00 +0000

Troch� mnie szlag trafia. Zn�w pisa�em notk� p� godziny i kiedy da�em - zapisz - wszystko znikn�o. Kolejny raz mi si� to tutaj dzieje. Tak jakby by�o co� w systemie, co powoduje, �e nie zapisuje si�, je�li pisz� d�u�ej ni�, nie wiem, pi�� minut? A jak si� pisze w wordzie, to przekleja dziwnie jako� sformatowane. Denerwuj�ce to na tyle, �e ch�tnie przeni�s�bym si� na inny portal blogowy. Polecacie Pa�stwo jaki�?

W drodze na "Burz�"

Sun, 05 Feb 2012 23:00:00 +0000

W sobot� dziewi�� godzin przez ca�� zamro�on� Polsk� na "Burz�" wg Szekspira w re�. Mai Kleczewskiej. I w niedziel� dziewi�� godzin z powrotem. Mi�e zaskoczenie, bo w poci�gach wprawdzie woda pozamarza�a w toaletach, ale na cztery sk�ady, kt�rymi jecha�em, tylko jeden by� pi�� minut op�niony. Pozosta�e trzy, a� dziw, punktualne co do minuty.

Dziwne to naprawd�. Pami�tam, �e kiedy je�dzi�em do Koszalina, do Bydgoszczy, Gdyni, Szczecina, Lublina poci�gami tam i z powrotem ze trzy, cztery lata temu, to te� by�y w wi�kszo�ci punktualnie. Potem zacz�o si� psu�. A ostatnie p�tora roku to dramat. Na kilkadziesi�t razy, mo�e raz uda�o si� dojecha� na czas. I niewa�ne, czy to osobowy, czy ekspres. Fatalne, bo trudno by�o zaplanowa� przesiadk�, nie wiedz�c, o kt�rej naprawd� poci�g przyjedzie. Zdarza�o si�, �e wysiada�em z op�nionego o 40 minut poci�gu i przesiada�em si� nie na ten, co mia� by�, bo ten nie dojecha� jeszcze i op�nienie mo�e ulec zmianie, ale na inny op�niony, kt�ry w�a�nie przyjecha�. No ale ten inny to inna sp�ka kolejowa, wi�c bilet, kt�ry mam, w tym poci�gu nie obowi�zuje i trzeba kupi� nowy. Cyrk na k�kach i granda!

A teraz? Mrozy? I co do minuty. Nie rozumiem, na czym to polega i dlaczego. Kompletnie nie.

Plecak wypcha�em ksi��kami, no bo to osiemna�cie godzin idealnych niemal warunk�w do czytania. Pastora�ki i jezuickie dialogi de nativitate Christi. Wyspia�skiego "Akropolis", ameryka�skie listy Heleny Modrzejewskiej (ale� to by�a gwiazda teatralna w tej Ameryce!), Odysej�. I weekendow� Rzep�.

Nie pami�ta�em, bo kiedy� to by�o, kiedy si� t� Odysej� czyta�o, �e ta pie�� XXII jest tak masakrycznie okrutna. - Wynagrodzimy ci straty, Odyseuszu - m�wi� zalotnicy, kt�rzy starali si� o r�k� Penelopy i wy�erali zapasy na zamku Odyseusza i rozpust� czynili z dziewkami s�u�ebnymi, a to sam kwiat m�odzie�y na wyspie, z najlepszych dom�w. - Oddamy ci z procentem wszystko - m�wi�. - Tylko nie r�b rozr�by. Przecie� sk�d mogli�my wiedzie�, �e �yjesz. Dwadzie�cia lat nie by�o ci� w domu i znaku nie dawa�e� �ycia.

Ale nie. Nie ma lito�ci. Ci, kt�rzy przypadaj� Odysowi do kolan, b�agaj�c o �ycie i mi�osierdzia wo�aj�c, padaj� u jego st�p ze �ci�tymi g�owami. Poet� tylko ocali�. Homer opisuje miazg� zmasakrowanych cia� na lepi�cej si� od krwi pod�odze. Nast�pnie Telemach sprowadza dziewczyny ze s�u�by, kt�re uleg�y chuciom zalotnik�w. - Niech posprz�taj� te trupy, umyj� pod�og� i meble z krwi, a potem je zabij - m�wi do syna Odys. Dziewczyny z p�aczem sprz�taj� po masakrze. Potem Telemach prowadzi je do szopy i wiesza wszystkie, patrz�c, jak si� dusz�, a�: "jedna przy drugiej i g�owa przy g�owie wisia�y tam na linie jak owi ptaszkowie, ka�da z sznurkiem na szyi, zduszona cichutko, co� nogami zadgrawszy w powietrzu, lecz kr�tko". Prowadz� do szopy Melantiosa koziarza, kt�ry stan�� po stronie przeciwnik�w Odysa, a kt�remu wcze�niej ju� po�amano nogi i r�ce i uwi�zano pod sufitem, w nienaturalnej pozycji, aby cierpia�. A teraz go odci�li i tu go przywlekli, "ostr� miedzi� usz dwoje i nos mu odsiekli", nast�pnie wyrwali mu genitalia i rzucili psom, po czym zacz�li wy�ywa� si� na po�amanych r�kach i nogach konaj�cego. Po sko�czonej robocie umyli sobie r�ce i obryzgane nogi i wr�cili do zamku szykowa� imprez�. Mi�dzy Odysem a Penelop� - dziwny klimat nieufno�ci. Telemach wyra�nie nie lubi matki. No i najlepsze, �e po nocy uciech ma��e�skich, kt�rych Penelopa nie zazna�a od dwudziestu lat, Odys obwieszcza jej, �e w zasadzie to zaraz zn�w wyrusza w drog�, najpierw odwiedzi� ojca, a potem w daleki �wiat, szuka� lud�w, kt�re morza nie znaj�.Trudno powiedzie�, czy Penelopa t� wiadomo�� przyjmuje z ulg�, czy oboj�tnie, czy z �alem. Joyce pisa�, �e Odyseusz jest pe�nym cz�owiekiem. Pe�nym. Ma w sobie wszystko - okrucie�stwo i dobro�, si�� i wra�liwo��, tch�rzostwo i �mia�o�� itp. itd. Jest z�odziejem, dezerterem, oszustem, awanturnikiem, ale i m�cicielem, m�nym wojownikiem, ale i m�drcem itp. itd. I, cho� wcale chyba nie chce (ale te� z tym nie walczy) jest ci�gle w drodze. Wysiadam z poci�gu nieco oszo�omiony, jak po podr�y w czasie. Spotkanie z Myriam, kt�ra przyjecha�a na t� "Burz�" a� z Berna. Spotkania, spotkania. A z wszystkimi tak jakby si� wczoraj widzia�o. - Jakby� w og�le st�d nie wychodzi� - m�wi Anka. Chocia� nie widzieli�my si� p� roku. A ja mam to samo i nie pierwszy raz. A "Burza" Mai Kleczewskiej to osobny temat...